آیا لینوکس واقعاً سریع‌تر از ویندوز است؟ نتیجه یک آزمایش واقعی!

اگر مدت زیادی در دنیای فناوری حضور داشته باشید، احتمالاً بارها شنیده‌اید که کاربران لینوکس با افتخار از سرعت بالای سیستم‌عاملشان نسبت به ویندوز صحبت می‌کنند. اما سؤال اصلی اینجاست: آیا لینوکس واقعاً سریع‌تر است؟
برای یافتن جواب، من این موضوع را روی سیستم دسکتاپ اصلی خودم که به‌صورت Dual Boot بین ویندوز 11 و لینوکس تنظیم شده بود، آزمایش کردم. نتیجه‌ها گاهی شگفت‌انگیز بودند!

⚙️ مقدمه‌ای بر شرایط آزمایش

قبل از شروع، لازم است چند نکته مهم را روشن کنم تا مقایسه کاملاً شفاف باشد.

✔️ مزایایی که ویندوز در این آزمایش داشت

• استفاده از NVMe پرسرعت: ویندوز روی یک NVMe نصب شده بود، در حالی که لینوکس روی SSD معمولی با سرعت خواندن/نوشتن بسیار پایین‌تر اجرا می‌شد.

• غیرفعال کردن Copilot: برای جلوگیری از مصرف منابع اضافه، Copilot را در ویندوز غیرفعال کردم.

✔️ مزایایی که لینوکس داشت

• هسته بهینه‌شده: من از توزیع CachyOS با کرنل بهینه‌شده استفاده کردم.

• محیط دسکتاپ سبک XFCE: که باعث مصرف منابع کمتر و سرعت بیشتر می‌شود.

این یعنی هر دو سیستم‌عامل مزیت‌هایی داشتند، اما لینوکس با وجود سخت‌افزار ضعیف‌تر عملکرد قابل توجهی نشان داد.

🔥 سرعت بوت: رقابتی نزدیک

در تست راه‌اندازی سیستم از بوت‌لودر تا صفحه ورود:

• ویندوز 11: حدود 19 ثانیه

• CachyOS لینوکس: حدود 20 ثانیه

با وجود SSD ضعیف‌تر در لینوکس، اختلاف فقط یک ثانیه بود. این خودش یک پیروزی برای لینوکس محسوب می‌شود.

💡 مصرف RAM در حالت Idle

در حالت بدون اجرای برنامه:

• ویندوز 11: حدود 6 گیگابایت

• لینوکس (XFCE): تنها 1.5 گیگابایت

• با محاسبه Cache، مجموع لینوکس حدود 3.5 گیگابایت می‌شود.

این اختلاف نشان می‌دهد لینوکس بسیار سبک‌تر و بهینه‌تر عمل می‌کند. همین موضوع باعث می‌شود سیستم‌های قدیمی یا ضعیف با لینوکس جان تازه‌ای بگیرند.

⚡ تست سرعت اجرای برنامه‌ها

🚀 کروم چقدر سریع باز می‌شود؟

• ویندوز 11: حدود 3.16 ثانیه

• CachyOS: تنها 1.88 ثانیه

تقریباً دو برابر سریع‌تر! این تفاوت در استفاده روزمره کاملاً حس می‌شود.

🎮 اجرای استیم (Steam)

• ویندوز 11: حدود 32.94 ثانیه

• CachyOS: حدود 22.87 ثانیه

لینوکس بار دیگر برنده شد!

🧠 جمع‌بندی: لینوکس سریع‌تر است؟

بر اساس این آزمایش‌ها، پاسخ بله است. لینوکس در اکثر بخش‌ها سریع‌تر یا حداقل برابر با ویندوز عمل ‌کرد؛ آن هم با وجود سخت‌افزار ضعیف‌تر.

اما در استفاده روزانه روی سیستم‌های جدید، اختلاف آن‌قدر نیست که تجربه کلی را تغییر دهد.

💻 اما روی سیستم‌های قدیمی…

اینجاست که لینوکس می‌درخشد.
مثلاً لپ‌تاپ ۲۰۱۱ من:

• با ویندوز 10 تقریباً غیرقابل استفاده بود

• با لینوکس نه‌تنها بالا آمد، بلکه کاملاً قابل استفاده شد

اگر سخت‌افزار قدیمی دارید، مهاجرت به لینوکس یک ارتقای واقعی بدون هزینه است.

🎮 نکته پایانی: بازی در لینوکس

امروز به لطف Proton و SteamOS بسیاری از بازی‌ها روی لینوکس عالی اجرا می‌شوند، و حتی گزارش‌هایی وجود دارد که برخی بازی‌ها بهتر از ویندوز عمل می‌کنند.
این بخشی است که هنوز نیاز به تست‌های بیشتر دارد.